Wat er precies gebeurt
Microsoft 365 controleert alle uitgaande mail op spam en houdt bij hoeveel berichten een account verstuurt. Gaat een gebruiker over de verzendlimieten van de dienst of van het uitgaande spambeleid heen, dan gebeurt er drie dingen:
- De gebruiker kan geen e-mail meer versturen, maar wel nog ontvangen.
- De gebruiker komt op de pagina Beperkte entiteiten (Restricted entities) in de Microsoft Defender-portal.
- Elke poging om te versturen levert een onbestelbaarheidsbericht op met de code 550 5.1.8 Access denied, bad outbound sender.
Microsoft maakt de exacte limieten bewust niet bekend, zodat spammers er niet omheen kunnen werken. Ze liggen zo hoog dat een gewone kantoorgebruiker ze in de praktijk niet haalt. Wordt iemand toch geblokkeerd, dan is er dus iets ongewoons aan de hand.
De twee meest voorkomende oorzaken
- Een overgenomen account: een aanvaller heeft het wachtwoord buitgemaakt, bijvoorbeeld via phishing, en gebruikt de mailbox om spam of nieuwe phishingmails naar klanten en relaties te sturen. Dit is veruit de belangrijkste reden.
- Massamailing vanuit Outlook: een medewerker verstuurt een nieuwsbrief of mailing naar een grote lijst, bijvoorbeeld via BCC. Microsoft 365 is niet bedoeld voor bulkmail. Gebruik daarvoor een aparte nieuwsbriefdienst, bij voorkeur op een eigen subdomein met goed ingestelde SPF, DKIM en DMARC.
Ga er bij twijfel van uit dat het account is overgenomen. Een onterechte wachtwoordwijziging kost weinig; een aanvaller die toegang houdt kost veel.
Stap 1: eerst het account beveiligen
Microsoft adviseert uitdrukkelijk om eerst de controle over het account terug te nemen en pas daarna de blokkade op te heffen. Loop daarvoor de stappen uit ons artikel over een gehackt Microsoft 365-account door:
- Stel een nieuw, sterk wachtwoord in en trek alle actieve sessies in, zodat de aanvaller overal wordt uitgelogd.
- Controleer de MFA-methoden van de gebruiker. Verwijder onbekende telefoonnummers of apps en zet MFA aan als dat nog niet zo was.
- Kijk in de mailbox naar verdachte postvakregels en doorsturing. Aanvallers verbergen vaak antwoorden of sturen mail door naar een extern adres.
- Bekijk in Verzonden items en via berichttracering wat er is verstuurd en naar wie, zodat u ontvangers zo nodig kunt waarschuwen.
Stap 2: de blokkade opheffen
Een beheerder met de juiste rechten, zoals Beveiligingsbeheerder of lid van de rolgroep Organisatiebeheer, heft de blokkade op in de Microsoft Defender-portal:
- Ga naar E-mail en samenwerking > Controleren > Beperkte entiteiten.
- Selecteer de gebruiker (entiteit Mailbox) en kies Deblokkeren.
- Lees in het venster dat opent de aanbevelingen, controleer dat wachtwoord en MFA in orde zijn en bevestig.
Dit kan ook in Exchange Online PowerShell: Get-BlockedSenderAddress toont wie geblokkeerd is en Remove-BlockedSenderAddress -SenderAddress gevolgd door het adres heft de blokkade op. Meestal kan de gebruiker binnen een uur weer versturen. Door tijdelijke technische problemen kan het langer duren, maar nooit langer dan 24 uur.
Zorgen dat u het op tijd merkt
Microsoft 365 heeft standaard een waarschuwingsbeleid ‘User restricted from sending email’ dat beheerders mailt als iemand geblokkeerd wordt. Standaard gaat die melding alleen naar de globale beheerders. Controleer in de Defender-portal onder Beleid en regels > Waarschuwingsbeleid of de melding aan staat en voeg uw IT-partner of vaste contactpersoon toe als ontvanger. Lees meer in ons artikel over waarschuwingsbeleid in Microsoft 365. Let op: zo’n melding werkt alleen als het auditlogboek aan staat, wat standaard het geval is.
In het uitgaande spambeleid kunt u daarnaast eigen limieten per uur en per dag instellen en kiezen wat er gebeurt als iemand die overschrijdt. Standaard wordt de gebruiker tot de volgende dag (UTC) geblokkeerd. Voor de meeste MKB-bedrijven volstaan de standaardinstellingen, mits de melding bij de juiste persoon terechtkomt.
Hoe Floor ICT dit aanpakt
Bij een geblokkeerde mailbox zoekt Floor ICT eerst uit of het account is overgenomen. We beveiligen het account, ruimen verdachte regels en sessies op, brengen in kaart welke mail er is verstuurd en heffen daarna de blokkade op. Vooraf zorgen we dat meldingen over geblokkeerde gebruikers bij ons binnenkomen, zodat we vaak al bezig zijn voordat de medewerker belt. En voor nieuwsbrieven helpen we u met een aparte verzenddienst, zodat uw gewone zakelijke mail niet in gevaar komt.